با بررسي روند عرضه و تقاضاي فارغ‌التحصيلان دانشگاه‌ها در گذشته و مستند به پيش‌بيني‌هاي انجام شده اين نتيجه حاصل مي‌شود كه بازار كار نيروي انساني متخصص حداقل تا سال 1388 نسبت به بازار كار كشور با بي‌تعادلي مواجه مي‌شود به طوري كه نرخ بيكاري 16.5 درصد در بخش فارغ‌التحصيلان فراتر از نرخ بيكاري اعلام شده 8.4 درصدي از سوي دولت و 15.1 درصدي از سوي كارشناسان غير دولتي براي سال 1388 در بخش عمومي خواهد بود. محمدباقر نوبخت ـ رييس گروه پژوه‌هاي اقتصادي مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام ـ در نشستي با عنوان امكان سنجي تحقق اهداف بخش اشتغال در سند چشم‌انداز 20 ساله‌ كشور افزود: با پيش‌بيني‌هاي فعلي ضروري است رويكردي متفاوت از گذشته نسبت به ارائه راهبردهاي مناسب براي تعادل‌بخشي بازار كار و افزايش سطح اشتغال فارغ‌التحصيلان و نيروي انساني متخصص داشته باشيم. وي با اشاره به اينكه در خاتمه برنامه چهارم توسعه (1388) براي بازار كار ايران نرخ بيكاري 8.4 درصد، در پايان سال 1394 نرخ هفت درصد و در سند چشم‌انداز 20 ساله با افق سال 1404 اشتغال كامل در نظر گرفته شده است افزود: تقاضاي نيروي انساني قالبا با ايجاد فرصت‌هاي جديد شغلي ناشي از انجام سرمايه‌گذاري‌هاي اقتصادي شكل مي‌گيرد و اين درحالي است كه عملا با واردات، بخشي از فرصت‌هاي بالقوه‌ شغلي در كشور از بين مي‌رود. وي حجم واردات رو به تزايد را مانع ديگري در راستاي توليد اشتغال در كشور طي سال‌هاي اخير دانست و گفت: متاسفانه طي سال‌هاي گذشته دولت‌ها براي جبران كاهش عرضه‌ ناشي از ناكافي بودن سرمايه‌گذاري و توليد اقدام به واردات گسترده از خارج كشور كردند به طوري كه ميزان واردات از رقم 9.7 ميليارد دلار سال 1358 به رقم 18.1 ميليارد دلار در 1362 و نهايتا به 29.6 ميليارد دلار در سال 1370 افزايش يافت. وي با بيان اينكه در برنامه‌ اول توسعه ايجاد 394 هزار فرصت شغلي هدف گذاري شده بود ولي عملا 384 هزار فرصت شغلي ايجاد شد خاطرنشان كرد: در برنامه دوم ايجاد 404 هزار فرصت شغلي برنامه‌ريزي و در عمل 414 هزار فرصت شغلي ايجاد شد اما در برنامه‌ سوم توسعه هدفگذاري 765 هزار فرصت شغلي بود كه درعمل تنها 580 هزار شغل ايجاد شد كه محقق نشدن اهداف اين برنامه بيانگر بي‌تعادلي جدي در بازار كار كشور است. وي با طرح اين موضوع كه براساس پيش‌بيني‌هاي دولت عرضه‌ نيروي انساني در بازار كار ايران در سال 88 به رقم بيش از 25.5 ميليون نفر افزايش خواهد يافت گفت: براساس پيش‌بيني كارشناسان غير دولتي اين رقم در سال 88 حدود 23.8 ميليون نفر خواهد بود. نوبخت گفت: نرخ بيكاري براساس پيش‌بيني دولت تا سال 1388 به 8.4 درصد خواهد رسيد اما مستند به پيش‌بيني كارشناسان غير دولتي اين نرخ 15.1 درصد خواهد بود. وي ادامه داد: از آنجا كه بر اساس نتايج سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1385 نرخ بيكاري در اين سال 12.75 درصد اعلام شده است و اين رقم با 12.7 درصد نرخ بيكاري پيش‌بيني شده از سوي كارشناسان غير دولتي انطباق بيشتري دارد تا نرخ بيكاري 11.2 درصدي دولت براي سال 1385. لذا از هم‌ اكنون مي‌توان نسبت به تحقق پيش‌بيني نرخ بيكاري 8.4 درصد برنامه‌ چهارم براي سال 1388 با ترديد نگريست. نوبخت با بيان اينكه نرخ بيكاري در سال 1375 ، 9.1 درصد اعلام شده بود، بيشترين ميزان بيكاري را با 12.6 درصد مربوط به سطح تحصيلي ديپلم و كمترين ميزان آن در اين سال را با چهار درصد مربوط به تحصيلات عالي برشمرد و ادامه داد: با فرض گزينه‌ وقوع تحولات ساختاري در سال 1388 نرخ بيكاري براي سطح تحصيلي ديپلم به 4.5 درصد و براي تحصيلات عالي به 8.5 درصد خواهد رسيد.