حضرت علي (ع) اهل عشق و مناجات عاشقانه و چشمانش از شوق ديدار خدا گريان بود. زيبائي و خلوص عبادت پس از پيامبر تنها در او چنان اوج مي‌گرفت كه مي‌‌توان گفت از جهان و آنچه در آن است غافل مي‌شد.عبادت حضرت علي (ع) سرآمد بود و در اين مسئله همين بس كه به هنگام نماز در سجده ضربه خورد و فرقش شكافت ولي دست از نماز برنداشت و نماز را تمام كرد. پس از ضربه خوردن او را به خانه مي‌بردند، نظري به طلوع فجر افكند و فرمود: اي صبح تو شاهد باش كه تنها در اين لحظه و اولين بار است كه علي را دراز كشيده مي‌بيني. به همين دليل است كه امام سجاد مي‌فرمايد چه كسي مي‌تواند چون علي خدا را عبادت كند؟او اهل عشق و مناجات عاشقانه بود. چشمانش از شوق ديدار خدا گريان بود زيبائي و خلوص عبادت را پس از پيامبر تنها در او مي‌توان يافت در عبادت چنان اوج مي‌گرفت كه مي‌توان گفت از جهان و آنچه در آن است غافل مي‌شد و براي بسياري اين باور نكردني است كه در حال نماز تير از پايش درآوردند و او از درش ننالد و حتي بگويد متوجه آن نبودم.
به همين دليل علي همه جا را محضر خدا مي‌‌داند و دامنه عبادتش را به همه جا مي‌‌كشاند، مسجد، كوچه، خيابان، بازار، ميدان جنگ، محيط خانه و همه جا براي او معبد است و هيچ لحظه‌اي بر علي نمي‌گذرد جز آنكه آن لحظه در عبادت سپري مي‌شود.حضرت علي (ع) انديشه عميق و ژرف و همچنين عواطفي رقيق و سرشار داشت، آن حضرت مظهر محبت و عاطفه بود، او رنج مي‌كشيد و كار مي‌كرد و سرانجام مزد كار خود را به مصرف بيچارگان و درماندگان مي‌رساند.
وي براي نيازمندان و ستمكشان پناهگاه بزرگي بود. اميرالمومين پدر يتيمان و فريادرس بيوه زنان و دستگير درماندگان و ياور ضعيفان بود.يكي از صفات اين شخصيت عظيم، صف تاثير او بر روي انسان‌ها به شكل مثبت يا منفي است و به عبارت ديگر «جاذبه و دافعه» نيرومند اوست كه هنوز هم نقش فعال خود را ايفا مي‌كند.حضرت علي (ع) پيش از آنكه امام عادل براي ديگران باشد و درباره ديگران به عدل رفتار كند، خود فردي متعادل و متوازن بود و كمالات انسانيت را با هم به صورت يكجا داشت.