روابط عمومی الکترونیک (EPR) تنها واژهای نیست که این روزها به فن یا علم روابط عمومی مدرن اطلاق میشود ، چه بسا روابط عمومی جدید و مبتنی بر تکنولوژی اطلاعات Information Technology، انواع و اقسام مختلفی دارد و دایره فعالیت هر یک از آنها با دیگری تفاوت اساسی خواهد داشت. در این مقاله سعی میشود هر یک از این مفاهیم بررسی و ابعاد و چارچوب آن مشخص شود. بدیهی است در نهایت آنچه مهم میباشد روح جدید حاکم بر این نوع از روابط عمومی است نه نام یا اصطلاحی که به آن فعالیت اطلاق میشود. در ایران نیز نشانههای قوی از اینگونه رویکردها درروابط عمومی مشاهده میشود.
تعاریف: روابط عمومی الکترونیک به نوعی از روابط عمومی اطلاق میشود که در آن از ابزارهای الکترونیکی نظیر سیستم پاسخگویی الکترونیک، رادیو، Voice و نظایر آن برای انجام ماموریتهای روابط عمومی استفاده میشود قرار دادن متون انتشاراتی تولید شده در روابط عمومی با همان شکل و فرمت مثلا در قالب PDF نیز در چارچوب روابط عمومی الکترونیک قرار میگیرد. در روابط عمومی الکترونیک به جای بهره گیری از شیوههای سنتی مواجهه با مشتریان یا مخاطبان، از تکنولوژیهای الکترونیکی به منظور سهولت، سرعت و فراگیری بیشتر استفاده میشود.در هر صورت فرآیند گام گذاشتن روابط عمومی از شکل سنتی به عرصه الکترونیک، یک جهش و گام اساسی برای ورود به دنیای مجازی Cyberspace محسوب میشود و سنگ بنای سایر فعالیتهای روابط عمومی در فضای آنلاین در همین مرحله گذاشته میشود.
روابط عمومی دیجیتال
شاید بتوان گفت بعد از پروسه تبدیل روابط عمومی سنتی به روابط عمومی الکترونیک، انجام فعالیتها در چارچوب روابط عمومی دیجیتال، دومین گام بنیادی در این راستا تلقی میشود. در روابط عمومی دیجیتال متون تولیدی و محتوای مورد نظر Contents از فرمت معمولی چاپی "printed" به فرمت صفر و یک تبدیل و به عبارت دیگر در این حالت، صفحات pdf تبدیل به صفحات HTML میشود. در روابط عمومی دیجیتال هنوز محتواها همان محتواهای روابط عمومی سنتی هستند با این تفاوت که قابلیت جستجو(Search) و کپی مطالب به صورت Text برای مخاطب وجود دارد.برخی از اسناد، نامهها، فرمها و تقاضاها به وسیله ابزارهایی نظیر Email امکان ارسال و نقل و انتقال دارند، اما جهت فعالیت هنوز یک طرفه است؛ یعنی هنوز ارتباط فرد به فرد یا چهره به چهره در فضای سایبر، برقرار نشده است و همه چیز در یک چارچوب به شدت بوروکراتیک و مطابق ضوابط حاکم بر فضای رسمی و اداری روابط عمومیها صورت میگیرد.
روابط عمومی آنلاین
در این مرحله، روابط عمومی گامی بلند و شتابان به سمت تحول ماهیت فرآیندهای روابط عمومی برمی دارد. با آنلاین شدن روابط عمومی، خدمات به صورت شبانه روزی در اختیار مخاطب و مشتری قرار میگیرد و برای رسانههای مبتنی بر web اعتبار قائل میشود و خبردهی و خبریابی مبتنی بر فضای وب مرسوم خواهد شد و از طرفی اخبار روابط عمومی علاوه بر رسانههای مکتوب printed Media و رسانههای صوتی و تصویری، برای رسانههای آنلاین و اینترنتی نیز ارسال میشودهمچنین همایشهای خبری آنلاین برگزار امکان انتشار همزمان مصاحبهها و گفتگوهای زنده روی اینترنت فراهم میشود، تکذیبیهها و پاسخهای رسمی برای نشریههای الکترونیکی، سایتها، وبلاگها، و خبرگزاریهای اینترنتی فرستاده میشود. به طور کلی روابط عمومی آنلاین نسبت به محتوای تولید شده در اینترنت عکس العمل نشان میدهد و از سویی شرکت در چت رومها (chatrooms) و ارسال نامهها از طریق پست الکترونیکی فعال میشود.
روابط عمومی سایبر
شاید بتوان گفت کامل ترین و جامع ترین شکل متصور برای روابط عمومی الکترونیک، روابط عمومی سایبر است.منظور از روابط عمومی سایبر، فرآیندی است که در آن روابط عمومی به صورت کاملا آنلاین درآمده که ویژگی تعاملی و مشارکت پذیری آن بسیار برجسته و بارز است. مخاطب یا مشتری در روابط عمومی سایبر در جایگاه اول اهمیت ایستاده است و به جای تودههای انبوه به تک تک افراد توجه کامل میشود. هیچ نامهای بدون پاسخ نمیماند و هیچ انتقادی از نظرها پنهان نمیشود، کارکنان روابط عمومی سایبر نه فقط در ساعات اداری، بلکه در تمام مدت شبانه روز و در تمام ایام هفته بدون تعطیلی و در تمام زمانها و مکانها به انجام فعالیت میپردازند.گاهی رخدادی در یک روز تعطیل نیازمند توجه، واکنش یا پاسخ است و این کار باید توسط کارکنان روابط عمومی سایبر و با استفاده از اختیارات و سطوح دسترسی Access آنها به وب سایت سازمانی یا پست الکترونیک یا پیام رسانان فوری صورت گیرد.بنابراین در روابط عمومی سایبر، مفهوم کار و ساعت کاری تغییر پیدا میکند وحضور در چنین نهاد یا سازمان یا بخشی به منزله یک شغل Fulltime محسوب میشود. داشتن تخصصهای ویژه، تسلط به نرم افزارها (software) و مهارتهای دیجیتالی Digital Skills از جمله ضرورتهای نیروهای روابط عمومی سایبر استارائه خدمات آنلاین بدون نیاز به حضور مشتری یا مخاطب بخش دیگری از فعالیتهای روابط عمومی سایبر است که آن را تا حد زیادی به فرآیند تجارت الکترونیک نزدیک میکند.
شاید بتوان گفت بدون ورود سازمان به عرصه تجارت الکترونیکی امکان استقرار کامل روابط عمومی الکترونیک نیز وجود ندارد و چه بسا زیرساختها و بسترهای فنی و مخابراتی و ارتباطی این دو پدیده و فعالیت مشترک باشد. استفاده از تازهترین تکنولوژیهای اطلاعاتی همچون پادکستینگ(podcasting)، خبرخوان(RSS)، و یکی پدیا (wikipedia)، کانترینگ(countering)، سرچ کردن(Searching)، مانیتور کردن(monitoring)، تالارهای گفتگو(Forum) ، خبرنامههای الکترونیکی( Newsletter) ، گروههای ایمیلی ( MAil Groups) چت رومها (Chatrooms) مسنجرها (Messengers) وبلاگ سازمانی (Weblog) از دیگر ویژگیهای روابط عمومی سایبر است، در حقیقت یک روابط عمومی سایبر باید پا به پای پیشرفت تکنولوژی، بر مهارتهای خود بیفزاید و به اصطلاح از قافله فناوری عقب نباشد.داشتن وبلاگ در این مرحله بسیار ضروری است. سیستمهای نظرسنجی اینترنتی، افکارسنجیهای مبتنی بر وب نیز در این چارچوب مورد بررسی قرار میگیرند. داشتن یک وب سایت سازمانی قوی با امکانات چند رسانهای (Multimedia) و فعالیت در خارج از مرزهای جغرافیایی یک کشور، روابط عمومی سایبر را تبدیل به حوزهای بین المللی میکند که با مخاطبان جهانی مواجه است. جایگاه سازمان در موتورهای جستجو، امکان جستجو در سایت، پاسخ فوری به نظردهندگان، دخالت دادن مخاطبان در فرآیندهای تصمیم گیری و فعالیتها، تعامل با سازمانهای همسو از دیگر مواردی است که روابط عمومی سایبر به آن توجه دارد.
روابط عمومی اینترنتی
برخی سازمانها اصولا بر بستر اینترنت متولد شده اند و در همان فضا فعالیت میکنند و حیات و ممات آنها وابسته به جایگاه شان در اینترنت است. مهم ترین فعالیت این سازمانها در عرصه اینترنت برای بقا و رشد و توسعه، در چارچوب روابط عمومی اینترنتی انجام میشود. کارکنان چنین نهادی هر یک از برخی جهات به کارمندان بالقوه و بالفعل روابط عمومی تبدیل میشوند.در روابط عمومی اینترنتی با مفهوم و چارچوب فوق، همه امور, فوق العاده تخصصی و فنی است و استفاده حداکثری از تکنولوژیهای نرم افزاری و اطلاعاتی صورت میگیرد.روابط عمومی اینترنتی خود به دنبال ابداع شیوهها و متدهای جدید برای رشد سازمان و ارتقای جایگاه آن در جهان است.
روابط عمومی مجازی
روابط عمومی مجازی را میتوان نوعی از روابط عمومی دانست که وجود خارجی ندارد، هرچند ممکن است سازمان اصلی متبوع آن در جهان واقعی وجود داشته باشد. این فرآیند اشاره به نوعی از فعالیت روابط عمومی دارد که فعالیتهای آن در چارچوب سازمان بروکراتیک نیست و هر یک از ماموریتهای آن توسط بخش خصوصی یا اشخاص منفرد در خارج از سازمان انجام میشود. روابط عمومی در این شکل، به صنعت تبدیل میشود و امور آن توسط متخصصان هر فن با استفاده از تازه ترین تکنولوژیها صورت میپذیرد و نتایج آن در اختیار سازمان قرار میگیرد.به هر حال واقعیت این است که امروزه فعالیت روابط عمومی از قالبهای سنتی خود خارج شده و اشکال متنوع و متفاوتی به خود گرفته است. وجه مشترک همه این فعالیتها، استفاده از تکنولوژیهای اطلاعاتی وافزایش قدرت تعامل با مخاطب- مشتری میباشد.در واقع آنچه روح روابط عمومی الکترونیک را میسازد، بینش حاکم بر آن است و تکنولوژی ابزاری برای تحقق این آرمان میباشد.
جایگاه ایران
با توجه به وضعیت موجود زیرساختهای فناوری اطلاعات در ایران وکیفیت کارکرد روابط عمومیها از نظر فعالیتهای الکترونیک و اینترنتی، میتوان گفت در میان همه اشکال روابط عمومی مدرن، ما فعلا در حد فاصل روابط عمومی الکترونیک و روابط عمومی دیجیتال قرار داریم.وجود سیستمهای پاسخگویی الکترونیک در بخش مخابرات سازمانها، قرار دادن نسخه pdf بروشورهای منتشر شده بر روی اینترنت و وب سایتهایی با فرمت html وText، نشانههایی از رویکرد روابط عمومیها به این پدیدههای جدید به شمار میروند.در هر صورت از یاد نباید برد کهEPR، به عنوان وسیلهای برای خدمت رسانی سریع تر و گسترده تر به مردم محسوب میشود و هر قدر دامنه استفاده مردم و سازمانهای دولتی و حتی بخش خصوصی از این تکنولوژیهای جدید ارتباطی فراگیرتر شود، گامهای بلندتری برای دستیابی به رشد و توسعه در ایران اسلامی برداشته خواهد شد.
- ارتباطات انساني در گفتوگو با دكتر يحيايي - ۸۷/۴/۲۵
- رسانههاي جديد و رسانه نگاري - ۸۷/۴/۲۵
- نقش اطلاعات در بازارهای دیروز و امروز - ۸۷/۴/۲۴
- انتصاب دكتر اميرمظاهري توسط رئيس واحد تهران مركز دانشگاه آزاد - ۸۷/۴/۲۴
- تذكرات نمايندگان بايد ضمانت اجرايي داشته باشد - ۸۷/۸/۲۰
- نشست طراحان استيضاح وزير جهاد - ۸۷/۸/۲۰
- بازيگران سينماي ايران روي صحنه تئاتر چه ميكنند؟ - ۸۷/۸/۲۰
- معرفی حقیقت انسان مهمترین ماموریت ملتهای منطقه - ۸۷/۸/۱۹
- اميدوارم مذاكرات مستقيم آمريكا - ايران فراهم شود - ۸۷/۸/۱۹
- خاتمي کانديداي قطعي ائتلاف اصلاح طلبان - ۸۷/۸/۱۹
- انتخاب منصور قمشه به عنوان چهره ماندگار و پيشكسوت روابط عمومي - ۸۷/۸/۱۹
- انتصاب مدير جديد روابط عمومي بانك مركزي - ۸۷/۸/۱۹
- ایران؛ پاشنه آشیل روابط جدید آمریکا با اسرائیل - ۸۷/۸/۱۹
- وضعیت سیاسی دانشگاهها راضی کننده نیست - ۸۷/۸/۱۹
- يک سوم ازدواج فرانسويها به طلاق ميانجامد - ۸۷/۸/۱۹
- کمک 5 ميليارد توماني رييس جمهور به دارالفنون نرسيد - ۸۷/۸/۱۹
- بررسي پوشش بيمهاي خدمات درمان ناباروري - ۸۷/۸/۱۹
- مصرف 300 ميليارد تومان آنتيبيوتيك در ايران - ۸۷/۸/۱۹
| اطلاع رسانی |
| اقتصاد |
| شهر ما |
| هنر هشتم |
| انديشه |
| افکار عمومی |
| سلامت |
| سرزمین من |
| ارتباطات اجتماعي |
| ارتباطات مالي |
| ارتباطات جهاني |
| ورزشی |
| فرهنگی هنری |
| یادداشت |
| آرمان آنلاین |








