یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۷
چالش‌هاي موجود در روابط عمومي

با توجه به اينكه از پيدايش روابط عمومي در ايران حدود نيم قرن مي‌گذرد هنوز روابط عمومي با مسايل مختلفي مواجه است. متاسفانه بررسي تاريخي اين دانش در ايران نشان مي‌دهد كه به رغم وجود انديشه‌ها و ايده‌هاي اصلاح طلبانه براي توسعه آن، هيچ گونه اقدام عملي بنيادي در اين زمينه صورت نگرفته است به همين دليل است كه امروزه روابط عمومي‌ها بيشتر وقت خود را صرف برطرف ساختن مشكلات خود مي‌كنند. ورود به اين مشكلات، توان و شرايط ايفاي وظايف و رسالت راستين را از روابط‌عمومي گرفته است.
چالش‌هاي روابط عمومي در ايران را مي‌توان در دو بخش اصلي (تشكيلات، اعتبارات، آموزش، نحوه عمل، نيروي انساني و وجود نگرش‌هاي منفي) و فرعي (نداشتن متولي مشخص، نبود تشكل‌هاي حرفه‌اي كافي و نبود قانون مندي مسئوليت‌هاي استراتژيك و حرفه‌اي روابط عمومي) تقسيم كرد. دست يابي تشكيلاتي را مي‌توان به عنوان نخستين چالش روابط عمومي در سازمان دانست. منظور از دست‌يابي تشكيلاتي، نبود پويايي در طراحي تشكيلاتي است.
نمودارهاي تشكيـلاتي در تاريخ روابط عمومي ايران حاكي از نبود تفكر و تلاش در ايجاد بـخش‌هايي در تشكيلات روابط عمومي است كه متناسب با تحولات اجتماعي ايران باشد. به رغم اينكه در كشور گرايش زيادي براي حركـت به سمت " جامعه مدني " و توانمندي و قابليت‌هاي روابط عمومي وجود دارد، تا كنون روابط عمومي نتوانسته است از اين وضع براي تسريع روند جريان توسعه خود استفاده كند.
چالش دوم روابط عمومي، وابستگي صرف روابط عمومي به مديريت سازمان است. اين وابستگي كامل گاه " خطر مديريت مداري " را در روابط‌عمومي يك سازمان افزايش مي‌دهد. چالش سازماني سوم " آميختگي تشكيلاتي " روابط عمومي با سايربخش‌هاي تشكيلاتي سازمان چون اطلاعات، انتشارات، امور بين الملل و حوزه رياست است.
ناديده انگاشـتن و لحاظ نكردن برخي از بخش‌هاي مهـم روابط عمومي در تشكيلات آن و عنوان‌هاي شغلي را بايد از مسايل مهم در طراحي تشكيلاتي روابط عمومي دانست.
متاسفانه در برخي موارد روابط عمومي را با تشكيلاتي نظير حراست، گزينش و بازرسي در يك رديف تحت عنوان ادارات كل قرار مي‌دهند كه اين كار اقدامي نادرست است. چرا كه گستره فعاليت‌هاي روابط عمومي در درون و بيرون سازمان فراگيرتر از فعاليت واحدهاي ديگر است. به همين لحاظ، ارتقاي جايگاه روابط عمومي و سطح تشكيلات آن بايد به گونه‌اي باشد كه بتواند در يك فضاي ارتباطي مناسب به رسالت خود عمل كند. نكته ديگر اينكه ميان مدير روابط عمومي و مديريت سازمان نبايد فاصله‌اي وجود داشته باشد. در برخي سازمان‌ها، مديران روابط عمومي به سختي مي‌توانند با مدير سازمان ارتباط مستقيم داشته باشند كه دليل اين مسأله نگرش منفي و نادرست مديريت آن سازمان نسبت به روابط عمومي است. اگر چه ساختارها با توجه به وضع سازماني و نوع ماهيت دستگاه‌ها تعريف مي‌شود ولي نبايد در تركيب اصلي بدنه تشكيلاتي سازمان تفاوتي ميان واحدهاي مختلف وجود داشته باشد.
چالش ديگر روابط عمومي، چالش حرفه‌اي بودن كاركنان و كارشناسان آن است. متأسفانه تعداد نيروهاي متخصص و كارشناس در روابط عمومي بسيار اندك است. به طوري كه اين نيروها چه به لحاظ تعداد و چه به لحاظ تخصص، جوابگوي نياز دستگاه‌ها نيستند.
در طراحي ساختار سازماني روابط عمومي در هر سازمان بايد ويژگي‌هاي خاص آن سازمان را لحاظ كرد. نحوه طراحي تشكيلات روابط عمومي در ايران بيانگر ناهمگوني در عنوان‌هاي شغلي، واحدهاي سازماني و نحوه نگرش به فعاليت‌هاي روابط عمومي است. براي اين منظور تدوين الگوي مشخص و ايده آل براي واحدهاي روابط¬عمومي در سازمان ضروري است.
روابط عمومي بخشي از اعمال مديريت است و جايگاه خاص روابط‌عمومي نيز در رده كارهاي مديريتي قرار دارد. همان گونه كه مدير يك مؤسسه براي اداره امور سازمان نياز به ساماندهي، تامين نيروي انساني، هدايت و نظارت امور، هماهنگي و برنامه ريزي دارد بايد كوشش كند تا بر ذهن مردم نيز تاثير گذارد و نظرات مثبت مردم را درباره مؤسسه خود حفظ كند و از اين راه منفعت مادي و معنوي براي سازمان به دست آورد.
نكته مهم اين است كه كار روابط عمومي خدمت به مديريت است نه مدير براي آنكه محور اساسي كار روابط عمومي كسب منافع براي كل سازمان است نه براي شخصي كه در رأس حرم سازماني قرار گرفته است. بنابراين بايد به روابط عمومي و كاركردهاي آن، بهتر و منطقي تر نگاه كرد. در اين صورت است كه روابط عمومي مي‌تواند در فراز و نشيب‌هاي سازماني سربلند و سرافراز شود. هر كار مؤثر و صحيحي در روابط عمومي نيازمند جريان منظم وكارآمد است كه آغاز آن با تحقيق و پژوهش شروع مي‌شود. نخستين گام در روابط عمومي شناخت و شناسايي موضوعاتي است كه محور اصلي فعاليت‌هاي سازمان مطبوع روابط عمومي محسوب مي‌شود.
به همين دليل بايد موانعي كه سر راه پژوهش وجود دارد را برطرف كرد، برخي از اين موانع عبارتند از :
1- بي اعتقادي به پژوهش و تحقيق در مديريت سازمان‌ها.
2- ناآشنايي و نداشتن تخصص كافي مديران روابط عمومي در زمينه دانش روابط عمومي و ارتباطات اجتماعي.
3- نامشخص بودن جايگاه و تشكيلات روابط عمومي درمجموعه سازماني (روابط عمومي را يك مجموعه خدماتي مي‌دانند).
4- نداشتن نيروي انساني متخصص و پژوهشگراني كه بتوانند موضوعات مورد توجه مخاطبان را مطالعه و مسائل مربوط به سازمان را آسيب شناسي كنند.
5- تخصيص ندادن و نبود بودجه و اعتبارات لازم و كافي براي انجام طرح‌هاي پزوهشي.به طور كلـي روابط عـمومي به دلـيل اينكه مورد قبـول دستگـاه‌ها نيسـت و دچـار نبود وكمبود تخصيص اعتـبارات براي كلـيه فعاليـت‌هاي خود اسـت، مشكـلات فراوانـي را به دوش مي‌كشد. يكي از مشكلات اساسي روابط عمومي روزمرگي و درگيري با كارهاي عادي و جاري است. اين امر باعث مي‌شود روابط عمومي از برنامه ريزي‌هاي كلان و استراتژيك غافل شود.
متاسفانه اكثر روابط عمومي‌ها با كمـبود كارشناس متخصص درعلـوم ارتباطـات مواجه هستند.مشكل ديگر ناآگاهي مديران ارشد سازمان‌ها از نقش و مؤثر روابط عمومي در اقناع و جلب مشاركت مردم است كه اين امر مستلزم آموزش‌هاي لازم جهت تغيير نگرش مديران ارشد است. دليل اينكه روابط عمومي در كشورمان جايگاه واقعي خود را ندارد آن است كه مديران نگرش مثبتي به نقش مديريتي روابط عمومي ندارند و آن را واحد زائد و مزاحم تلقي مي‌كنند. روابط عمومي كانال ارتباطي سازمان و مخاطبان و انتقال دهنده نظرات، پيشنهادات و انتقادات مخاطبان به سازمان است.
متاسفانه از آنجا كه در ايران به جاي اينكه مديران خود را خدمتگزار مردم و مخاطبان بدانند خود را برگزيده مي‌دانند، نيازي يه رأي، نظر و رضايت مخاطبان در خود نمي بينند.اين نگاه در تفكر بسياري ار مديران ارشد وجود دارد و يكي از آسيب‌هاي مؤثر عقب ماندگي روابط عمومي در كشور محسوب مي‌شود.
در جامعه ايران نگرش به روابط عمومي صرفاً تبليغاتي است كه اين امر تحريف افكار و دورشدن روابط عمومي از رسالت اصلي خود شده است.
در حال حاضر اين نهاد مؤثر در ايران با نوعي مظلوميت رسانه‌اي و فرهنگي مواجه است. امروزه به نظر مي‌رسد كه معيارهاي قالب در جامعه ما بي توجهي به ارزش‌هاي نهفته در كار روابط عمومي‌هاست به طوري كه اين امر باعث شده كه در بسياري از سازمان‌ها بخش روابط عمومي مبدل به بخش تبليغات سازمان شود و كمتر به مفاهيم و ارتباطات دو سويه بپردازد. به نظر مي‌رسد دليل شكست بسياري از فعاليت‌هاي تجاري و مديريتي، نبود شناخت درست از محيط پيرامون سازمان و كسب و كار است كه فرهنگ در اين ميان نقش مهمي دارد.
از نظر مديريتي و ارتباطي شناخت زمينه‌ها و الگوهاي فرهنگي در تمامي سطوح ملي و بين المللي حائز اهميت است به خصوص در كشوري با تنوع قومي، فرهنگي و زباني چون ايران كه داراي انواع خرده فرهنگ‌ها است، شناخت حوزه‌هاي گوناگون اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي امري واجب و مهم است كه در اين شرايط روابط عمومي داراي نقش والا و نهادي فرهنگ ساز است كه بايد از جامعه شناخت كافي داشته باشد. در نحوه فعاليت روابط عمومي آسيب‌هاي وجود دارد كه موجب ناكارآمدي روابط عمومي مي‌شود.
مهمترين اين آسيب‌ها عبارتند از :
1-جابه جا شدن وظايف
2-گسترش يافتن وظايف
3-ناهمگون بودن وظايف
4-پيش بيني شدن وظايف
5-موازي بودن وظايف
به همين دليل پيشنهاد مي‌شود براي رفع اين آسيب‌ها و كاستي‌ها، ساختار سازماني مناسب براي روابط عمومي طرح ريزي شود. به اين معنا كه وظايف هم سنخ با يكديگر تركيب شود، وظايف جابجا شده به مسئولان مربوطه سپرده، وظايف گسترش يافته غير ضروري با اركان مربوطه تعويض شود و وظايف گسترش يافته ضروري در قالب شرح وظايف جديد قرار گيرد و وظايف پيش‌بيني نشده در قالب ساختار جديد رسميت يافته و وظايف موازي در هم ادغام شود.
پيشنهاد مي‌شود براي توانمندي روابط عمومي در كشور اقدامات زير صورت گيرد :
فضاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي مناسب بر روابط عمومي حاكم شده تا فرهنگ مديريتي مبتني بر شايسته سالاري جهت انتخاب افراد شايسته و متخصص براي پست مديريت روابط عمومي اجرا شود.
- مراكز آموزشي با محيط عملي و كاربردي روابط عمومي اجرا شود
-كتاب‌ها و جزوات و نوارهاي آموزشي مفيد ايجاد شود
- آموزش كوتاه مدت به طور مستمر براي كاركنان روابط عمومي صورت گيرد
- نهادهاي حرفه‌اي و تخصصي اثر گذار بر حوزه روابط عمومي ايجاد شود
-مديريت سازمان‌ها از روابط عمومي حمايت كند
- نشريات تخصصي متعددي در حوزه روابط عمومي منتشر شود
- كارهاي زايد و موازي از وظايف روابط عمومي حذف شود
- وظايف روابط عمومي تخصصي شود

جدیدترین اخبار
- انتقاد دفتر فرماندهي كل قوا از مستند دفاع مقدس - ۸۷/۸/۲۰
- تذكرات نمايندگان بايد ضمانت اجرايي داشته باشد - ۸۷/۸/۲۰
- نشست طراحان استيضاح وزير جهاد - ۸۷/۸/۲۰
- بازيگران سينماي ايران روي صحنه تئاتر چه مي‌كنند؟ - ۸۷/۸/۲۰
- معرفی حقیقت انسان مهمترین ماموریت ملتهای منطقه - ۸۷/۸/۱۹
- اميدوارم مذاكرات مستقيم آمريكا - ايران فراهم شود - ۸۷/۸/۱۹
- خاتمي کانديداي قطعي ائتلاف اصلاح طلبان - ۸۷/۸/۱۹
- انتخاب منصور قمشه به عنوان چهره ماندگار و پيشكسوت روابط عمومي - ۸۷/۸/۱۹
- انتصاب مدير جديد روابط عمومي بانك مركزي - ۸۷/۸/۱۹
- ایران؛ پاشنه آشیل روابط جدید آمریکا با اسرائیل - ۸۷/۸/۱۹
- وضعیت سیاسی دانشگاه‌ها راضی کننده نیست - ۸۷/۸/۱۹
- يک سوم ازدواج فرانسوي‌ها به طلاق مي‌انجامد - ۸۷/۸/۱۹
- کمک 5 ميليارد توماني رييس جمهور به دارالفنون نرسيد - ۸۷/۸/۱۹
- بررسي پوشش بيمه‌اي خدمات درمان ناباروري - ۸۷/۸/۱۹
- مصرف 300 ميليارد تومان آنتي‌بيوتيك در ايران - ۸۷/۸/۱۹
arman-prsamp.gif radio_8thart.jpg صفحه اول
advertisement