منبع: ایسکانیوز
کتابخوانی به عنوان فعالیتی اجتماعی پدیداری است مدرن. سرانه مطالعه امروزه یکی از معیارهای مهم در سنجش توسعه فرهنگی است. مقصد توسعه فرهنگی برانگیختن مشارکت هرچه بیشتر مردم در کارهای فرهنگی از جمله در مطالعه است. ‌ بیست ویکمین نمایشگاه بین المللی کتاب بهانه ای است برای توسعه فرهنگی کشورو این نمایشگاه جدای از اینکه طی این سال‌ها جزء معدود رویدادهای فرهنگی ایران محسوب می‌شود، فرصت مناسبی است برای اینکه ناشر بتواند با مخاطب‌اش رودررو شود، و جدای از بعد اقتصادی ماجرا و اینکه ناشر بدون اینکه ماه‌ها منتظر بازگشت سرمایه‌اش بماند، در عین حال او می‌تواند بی‌هیچ واسطه‌ای نیازهای مخاطب‌اش را از نزدیک لمس کند، سلیقه مخاطب‌اش را بداند و به این ترتیب با شناخت درست مخاطب‌اش سرمایه‌اش را تضمین کند. همه ما بخوبی می‌دانیم که» کتاب دستآورد اندیشه فردی یا گروهی است « و مطالعه انتقال اندیشه و بررسی آن است . مطابق استاندارد یونسکو کتاب نشریه ای است غیرادواری که از 48 صفحه بیشتر و بطور مستقل صحافی شده باشد. « در تعریف علمی کتاب یک رسانه گروهی است که در آن مطالبی ضبط شده باشد، قابل انتقال باشد و بازیابی مطالب آن از نظر زمان و مکان محدود نباشد. « کتاب از روزگاران قدیم به عنوان یکی از رسانه‌های مهم انتقال علم و دانش بین افراد ونسل‌ها و تمدن‌های مختلف بوده است. کتاب یک محصول فرهنگی، علمی، اجتماعی، صنعتی و حاصل رنج گروهی جامعه، نویسنده، ناشر و توزیع کننده است که در نهایت با هدف اعتلای علمی، اطلاعاتی و افزایش آگاهی در اختیار خواننده قرار می‌گیرد.»
مطالعه، درک ارزش‌ها، باورها، نگرش‌ها و هنجارهاست به عبارت دیگرارتباط تنگاتنگ اندیشه‌هاست وکتابهای ماندگارایجاد اشتراک فکری می‌کنند و گاه هیجانات حاصل از مطالعه آن همان تآثیری را در خواننده ایرانی می‌گذارد که در خواننده غیر ایرانی می‌گذارد.» امروزه بی رغبتی برای مطالعه در میان مردم عادت شده و کودکان و نوجوان‌ها هم این عادت را از والدین خود می‌آموزند و از سنین کودکی هیچ انگیزه ای برای مطالعه ندارند و فقط فصل تابستان بهترین آمار میزان مطالعه و سرانه کتابخوانی در کشورمعرفی شده است که تاکنون هیچ برنامه ای برای این منظور در دستور کار قرار نگرفته است. کودکی که با قصه‌ها و افسانه‌های خواندنی و شنیدنی سر بر بالش نمی‌گذارد، در نوجوانی، رهیافتی در آثار مکتوب نخواهد داشت. این بی شوقی در سالهای دراز زندگی‌اش با او خواهد بود و اگر کنجکاوی در ضمیر او نهفته نباشد، انسانی بی علاقه به مطالعه و کتابخوانی بار میآید.واضح است که جامعه ما سطح مطالعه پائینی دارد و سیستم آموزشی ما با عملکرد خود به آن دامن زده است، اغلب بچه‌های ما زمانی که به مرحله فراغت از تحصیل میرسند، ارتباط خود را با کتاب و کتابخوانی کاملاً از دست میدهند؛ چرا که کتابهای درسی ما عمدتاً غیرجذاب و بیروح است و هنگام نگارششان هیچ تناسخی با نیازهای مخاطبان در نظر گرفته نشده است.بعضی از فعالان حوزه فرهنگ مهمترین دلیل عدم توجه به مطالعه را در نارساییهای سیستم آموزش رسمی جستجو می‌کنند و به عقیده آنان بیماری کنکور زدگی مدارس و کلاً سیستم آموزشی ما را از تحرک و پویایی انداخته است. قالب‌های بسته بندی شده ای به نام واحدهای درسی به دانش پژوه تحمیل شده که ارزشگذاریهای یادگیری، میزان پیشرفت تحصیلی، بسته به حفاظت و انتقال دادن دقیق این قالبها توسط دانشجوست. چون در سیستم آموزش ما هدف از تحصیل رفتن به دانشگاه است و آزمونها و سوالات کنکور نیز همانند که در قالب‌ها آمده اند، دانش پژوه هیچ نیازی به تحقیق و پژوهش نمی‌بیند و به سمت مطالعه جهت آموختن نمی‌رود.
با گسترش ارتباط و رسانه‌های ارتباطی، ارتباط و انتقال اطلاعات از طریق رسانه‌های نوشتاری و غیر نوشتاری صورت می‌گیرد. سهولت دسترسی به کتاب و آشنایی بیشتر جامعه با آن از علل اساسی استفاده از کتاب به عنوان یک رسانه نوشتاری است. داد کرد، حسی که باید آن را تقویت نمود. دیدگاه اقتصادی( شغل و وظیفه ) به تناسب شغل و وظیفه در کنار تجربه مطالعه بویژه مطالعه کتاب قرار گرفته است و معتقد است : کتاب ابزاری برای معرفی ارزشهای جامعه و فعال کردن نیروی تخیل و ایجاد تفکر جدید ( تفکر مستقل و انتقادی )، تقویت نیروی استدلال و استنباط و بالا بردن قدرت تمرکز است. دیدگاه روان شناسی معتقد به لزوم زندگی به مطالعه روزمره است و فرد با خواندن کتاب اهداف خاصی را دنبال می‌کند،افزایش اطلاعات،انگیزه اساسی مطالعه، و گذراندن اوقات فراغت، افزایش سرگرمی‌ها و بالا بردن سطح عزت نفس، نتیجه جانبی مطالعه است. « امروزه از کتابخوانی به عنوان یکی از موثرترین روشها برای پیشگیری از اختلالات عاطفی، انحرافات اخلاقی، کژرویهای اجتماعی و درمان ناسازگاریهای روانی استفاده می‌شود. خانواده‌ها فرزندان را طوری بار می‌آورند که فقط دنبال کارهایی بروند که کمکی به بهبود وضع اقتصادی آنان بکند فاذا چون مطالعه را در آن راستا نمی‌دانند، دلیلی برای مطالعه در خود نمی‌بینند و به سمت کتاب و کتابخانه نمی‌روند.کتاب قرص و کپسول نیست که باتوصیه پزشک وارد سفره مردم شود بلکه این توصیه فرهنگی نه از طریق نسخه و بخشنامه و مانند ان که بایستی تحت کنترل دقیق و در عین حال دراز مدت برنامه‌های فرهنگی و فرهنگ ساز صورت بگیرد. مطالعه زمانی تبدیل به نوعی ضرورت می‌شود که انگیزه‌های گوناگون حیات اجتماعی و فردی چنان آن را در بر بگیرد که گریزی جز انجام آن نباشد. ما ممکن است در امور تکلیفی افراد را به رغم میل باطنی آنان به کاری واداریم ولی در اموری که فرد در رد یا قبول آن آزاد است نمی‌توان از عامل تحمیل یا اجبار استفاده کرد بلکه باید برای آن انگیزه و هدفی تدبیر کرد. مطالعه از زمره امور غیر تکلیفی و آزادانه است و هرگاه نتوانیم انگیزه ای برای ورود به آن پیدا کنیم حتی پندها و اندرزها نیز راهگشا نخواهند بود.برنامه‌هایی از قبیل برگزاری هفته کتاب، برگزاری نمایشگاه کتاب به مناسبت‌های مختلف، برپایی مسابقات کتابخوانی و مانند ان در سطوح عمومی جامعه و به ویژ در مدارس، دانشگاهها و حتی محیط شغلی و مانند ان همه و همه بهانه‌های مناسبی برای عادت دادن و فرهنگ سازی استولی اگر دهها نمایشگاه و مسابقه و هفته کتاب و مانند آن برپا شود اما طی آن کتابهایی به مردم عرضه شود که نتواند علاقه و سلیقه انها را جذب کند در واقع عملی مثبت صورت نگرفته است.