سید حمید کلانتری
پديده نامگذاري سال‌ها به نام‌ها، عناوين و موضوعات مختلف توسط رهبر انقلا‌ب امري مبارك است اما براي دستيابي به اثر بخشي بهتر نيازمند تمهيد مقدماتي است تا موضوع لوث نشود و به امري تشريفاتي و صرفا تبليغي يا شكلي محدود نشود. متاسفانه در اين قسمت كه عمدتا مسووليت مديران ارشد اجرايي كشور و دستگاه‌ها و نهادهاي قانوني به ويژه نهادهاي فرهنگي و فرهنگ‌ساز است با مشكل جدي روبه‌رو هستيم؛نه موضوع در جامعه خوب تبيين مي‌شود نه ابعاد موضوع آشكار مي‌شود، بنابراين اصل موضوع روي زمين مي‌ماند و به تعدادي بيلبورد شهرداري، سازمان تبليغات و سازمان‌هاي دولتي و زيرنويس‌هاي صفحه تلويزيون و مطلع بعضي سخنراني‌ها به‌عنوان زينت و خالي نبودن عريضه محدود مي‌شود.
به عنوان مثال سال وحدت ملي و انسجام اسلا‌مي خوب است مورد ارزيابي و تحليل قرار گيرد. نمودها و نمادها و اقدامات انجام يافته در جهت ارتقاي وحدت در جامعه چه بوده است؟ آيا به سمت وحدت پيش رفته‌ايم يا به سمت اختلا‌ف؟ آيا همبستگي و تفاهم بين گروه‌ها و جريان‌هاي فكري و سياسي به سمت برنامه‌ها و منافع ملي گسترش يافته است يا از هم گسيختگي‌ها و تضادها. اگر از طرف دفتر مقام معظم رهبري نهادي براي پايش موضوع و اعلا‌م نتايج و آثار مسوول مي‌شد قضاوت‌ها دقيق‌تر و روشن‌تر مي‌گرديد.
يكي از پيش‌نيازهاي رسيدن به نتيجه مطلوب‌تر در اين راستا، تبيين، طراحي و تدوين اهداف، ابعاد و راه‌كارهاي رسيدن به موضوع و تعيين شاخص‌هايي براي سنجش و ارزيابي روند و چگونگي پيشرفت امر است و مهم‌تر از همه زمينه‌سازي ذهني و فرهنگي موضوع در اقشار مختلف و مخاطبين متنوع پيام در جامعه است. ‌
اما عنوان تعيين‌شده براي امسال نوآوري و شكوفايي است؛ سوالا‌ت ذيل براي دستيابي به نوآوري و شكوفايي قابل طرح مي‌باشند: ‌
نوآوري و شكوفايي در عرصه‌هاي مختلف فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، علمي، فناوري و هر يك از زيربخش‌هاي اين عرصه‌ها چه مفهومي دارد؟
نوآوري و شكوفايي در چه محيطي و در چه فضايي قابل بروز و ظهور است؟ ‌
مشوق‌ها و محرك‌هاي توسعه نوآوري و شكوفايي چيست؟ ‌
موانع و عوامل محدودكننده يا بازدارنده در اين حوزه كدامند؟
كيفيت اعتماد و ارتباط مردم با نظام چه تاثيري در نوآوري و شكوفايي دارد؟
نقش دولت، مجلس و قوه قضائيه در اين زمينه چيست؟
نقش دستگاه‌هاي فرهنگي و آموزشي به ويژه رسانه ملي و نهاد آموزش و پرورش در توسعه و تحقق اهداف نوآوري چيست؟
اميد به آينده در بين جوانان يا بي‌انگيزگي و بي‌تفاوتي آنان چه تاثيري بر موضوع خواهد داشت؟
نمادها و شاخصه‌هاي نوآوري و شكوفايي كه قابل اندازه‌گيري باشند كدامند؟
و چندين سوال مشابه كه هر يك قابل تبديل به سوالا‌ت دقيق‌تر و جزئي‌تر نيز مي‌باشند در اين رابطه مي‌توان طرح نمود كه شايسته است مسوولا‌ن امر به صورت ويژه به آن بپردازند.
يكي از مسائلي كه تبيين آن در اين حوزه بسيار اهميت دارد رابطه و جايگاه بهره‌وري به عنوان يكي از كليدي‌ترين مسائل اساسي و از عوامل موثر در رشد و توسعه كشور با نوآوري و شكوفايي است. ‌
اما آنچه در اين مجال لا‌زم است اشاره شود، اين است كه اگر انتظار عالي‌ترين مرجع مديريت نظام گسترش نوآوري در جامعه است بايد توجه كنيم نوآوري در محيط اميد و اميدواري در محيط شاد و با نشاط، در محيط تلا‌ش و كوشش، در فضاي رقابت و تكاپو رشد مي‌كند. نوآوري در فضاي مشاركت و همكاري و تفاهم و همبستگي توسعه مي‌يابد. اختلا‌ف و افتراق مخرب نوآوري است. بي‌انگيزگي، بي‌تفاوتي، دلمردگي و افسردگي با نوآوري سازگار نيست، كسي كه در مشكلا‌ت اوليه زندگي و شغلي و خانوادگي خود درمانده است و تواني براي حل آنها نمي‌يابد و براي خود حامي و پشتيباني احساس نمي‌كند، مي‌تواند فردي نوآور باشد. محيط‌هاي اداري گرفتار بروكراسي و روزمرگي، كه همه منتظر پايان ساعت كار اداري هستند يا محيط‌هايي كه در آن تشويق و تنبيه در جاي خود اعمال نمي‌شوند و سازمان‌ها و نهادهايي كه فضايي براي انتقاد كردن و انتقاد شنيدن، امكاني براي ارائه پيشنهاد و تذكر در آنها فراهم نشده است نمي‌توانند جايگاهي براي نوآوري و شكوفايي داشته باشند. مديراني كه قدرت ريسك ندارند و يا ميداني براي عرض اندام و پيشبرد طرح‌هاي خود نمي‌بينند، نمي‌توانند نوآور و گسترش‌دهنده نوآوري باشند. كارشناسان و نيروهاي مبتكري كه خود را تحت مديريت افرادي ناتوان و ضعيف كه اصول اوليه مديريت و توسعه و روابط انساني را نمي‌دانند، باور ندارند و گرفتار مي‌بينند عملا‌ خود را در معرض نوآوري و ابتكار و خلا‌قيت نمي‌بينند. ‌
نوآوري قبل از هر چيز نيازمند تغيير نگرش‌ها و باورها و رفتارهاست. نيازمند مديران خلا‌ق و نوآور است. نيازمند ايجاد فضاي اميد و انگيزه است. محيط نقد و انتقاد و پيشنهاد را مي‌طلبد. نيازمند به سعه صدر و گذشت و ميدان دادن به نيروهاي مبتكر و نوآور است.